IS vinn terreng i Sahel-regionen

IS-inspirerte jihadistar var på vikande front i Sahel, men den siste tida har dei rykt fram og gjennomført fleire massakre på sivile enn nokosinne tidlegare.

For seks månader sidan såg det ut til at Den islamske staten i Stor-Sahara (ISGs) var svekt etter å ha mista ei rekkje viktige leiarar, blant dei grunnleggjaren Adnan Abou Walid Al-Sahraoui.

Han vart drepen i Mali i august 2021 av den franskleidde Barkhane-styrken, som er oppretta for å slå ned jihadistopprøret i Mali, Tsjad og Burkina Faso.

I februar 2021 kunngjorde president Emmanuel Macron at gruppa hadde «mista grepet», medan grupper knytte til al-Qaida såg ut til å ha fått overtaket – i det minste i Mali.

Men slik er det ikkje lenger, ifølgje Souley Oumaroum, ein ekspert i organisasjonen Forum for Responsible Citizenship.

– Då vi trudde vi hadde vorte kvitt «terroristane», omorganiserte dei, seier Oumaroum, som er rådgjevar for Nigers tidlegare president Mahamadou Issoufou.

Mellomleiarane tok over

Ifølgje den franske Sahel-eksperten Matiheu Pellerin har mellomleiarane for gruppa overteke og halde fram rekrutteringa.

Også kjelder i Mali stadfestar at ISGS har rykt fram. Gruppa skal mellom anna ha teke kontroll over eit område som ligg mellom Gourma sentralt i Mali, grensa til Niger og Oudalan-provinsen nord i Burkina Faso.

Berre i juni ser gruppa ut til å ha gjennomført operasjonar i eit fleire hundre kilometer langt område.

Ho har kjempa mot maliske regjeringssoldatar og militssoldatar i Anderamboukane nær Malis grense til Niger og angripe landsbyen Seytenga nord i Burkina Faso. Der vart minst 86 sivile drepne då jihadistar rykte inn i landsbyen 11. juni.

Angrepet førte til landesorg i tre dagar i det vestafrikanske landet. Ingen har teke ansvaret for massakren, men det er mykje som tyder på at ISGS stod bak.

Tre frontar samtidig

Krigarar frå gruppa hamna tidlegare i juni også i kamp med al-Qaida-styrkar i Tessit i Gao sentralt i Mali.

– Gruppa er i stand til å operere på alle dei tre frontane samtidig, seier Pellerin.

Sidan 2020 har det vore ei dobling i talet på sivile som er drepne av gruppa sentralt i Sahel, opplyser vestafrikanske hjelpeorganisasjonar i ein fersk rapport.

– Det har aldri tidlegare vore ei slik rekkje med massakre på sivile i Sahel, seier ein FN-tenestemann som ønskjer å vere anonym, til nyheitsbyrået AFP.

Fransk farvel

Framrykkinga til ISGS skjer etter at det strategiske landskapet har endra seg i regionen. Frankrike og forbundsfellane til landet er ikkje lenger i fronten i krigen i Mali. Tvert imot er dei franske styrkane i ferd med å forlate sin siste militærbase i Mali etter å ha hjelpt maliske regjeringsstyrkar med viktig luftstøtte og etterretning.

Tilbaketrekkinga kjem av at det vart dårleg stemning mellom Frankrike og Malis militærjunta fordi juntaen ikkje ville setje ein dato for når han skulle gi makta tilbake til eit sivilt styre. Samtidig opna Mali døra for det som ifølgje franske styresmakter er leigesoldatar frå det russiske tryggingsselskapet Wagner, som blir sagt å ha nære band til Kreml.

Nyleg sa FNs generalsekretær António Guterres at den franske tilbaketrekkinga kan komme til å skape eit vakuum i enkelte område, og at dette kan utnyttast av «væpna terrorgrupper».

Tilbaketrekkinga og den forverra tryggingssituasjonen i grenseområda mellom Mali, Niger og Burkina Faso kjem til å få konsekvensar for vernet av sivile, skreiv Guterres i eit brev til FNs tryggingsråd.

Angrip landsbyar

Seytenga-massakren er berre den siste i ei lang rekkje massakrar sidan i fjor. I dei fleste tilfella er det ingen som tek ansvar for dei.

Så seint som i mai sa Nigers president Mohamed Bazoum at grensa mot Mali i praksis blir kontrollert av ISGS.

I Mali vart 100 menneske drepne i Tamalat i mars, medan rundt 50 vart drepne i Ouatagona i august i fjor. I Niger vart 141 menneske drepne i Tillia i mars i fjor.

Årsaka til at ISGS angrip sivile landsbybuarar, er at dei blir mistenkte for samarbeid med «fienden».

Ifølgje Yahya Ibrahim frå tankesmia International Crisis Group (ICG) har jihadistane også byrja å regne alle som ikkje er samde med dei, som fråfalne eller heidningar.

(©NPK)

Burkina Faso er blant landa som no opplever ein auke i angrep utført av ytterleggåande islamistar. Biletet er av offiseren Paul Henri Sandaogo Damiba, som stod i spissen for militærkuppet i januar. Angrepa kan undergrave militærregimet. Foto: Sophie Garcia / AP / NTB

Franske soldatar lastar missil på ein drone i Niamey i Niger. Nyleg kunngjorde franske styresmakter at nesten 40 ytterleggåande islamistar hadde vorte drepne i eit angrep nær Nigers grense mot Burkina Faso. Foto: Malaury Buis / EMA / DICOD via AP / NTB

Internt fordrivne ventar på naudhjelp i Djibo i Burkina Faso. Foto: Sam Mednick / AP / NTB

Frankrikes president Emmanuel Macron på veg for å møte Senegals president Macky Sall fredag for halvannan veke sidan. Foto: Michel Euler / AP / NTB

ANNONSE
Annonse
ANNONSE
Annonse