Nordre

Sosialdemokratane tok ein knipen siger i Finland

Det sosialdemokratiske partiet SDP har vunne valet i Finland - men med knappast mogleg margin. Nasjonalistiske Sannfinnene gjorde det betre enn forventa.

Då 98 prosent av stemmene var opptalde ved 22.30-tida søndag kveld, hadde SDP fått 17,7 prosent av stemmene. Det gir partiet 40 sete i Riksdagen, seks fleire enn i førre runde. Men resultatet er likevel litt dårlegare enn det målingane hadde vist på førehand.

Euroskeptiske og innvandringskritiske Sannfinnene, som har fossa fram i sluttspurten, gjorde det derimot endå betre enn forventa og enda opp med 17,5 prosent av stemmene, noko som gir partiet 39 sete i Riksdagen. Under leiing av den sterkt høgreorienterte politikaren Jussi Halla-aho greidde partiet å få mange heimesitjarar opp av sofaen, særleg på grunn av deira uttalte skepsis mot mange klimatiltak.

Også det liberalkonservative Samlingspartiet enda på plussida i forhold til forventningane med 17 prosent, noko som gir 38 sete.

Smekk frå veljarane

Derimot må sittande statsminister Juha Sipilä og hans Centerparti tole ein kraftig smekk frå veljarane. Partiet enda på 13,8 prosent, eit tilbakegang på over 7 prosentpoeng, og mistar 18 av sine 49 representantar i Riksdagen.

Sipilä gjekk tidleg søndag kveld ut og erkjente nederlaget.

- Centerpartiet er den største taparen i dette valet. Dette er ein stor skuffelse for oss. Eg ønsker å gratulere vinnarane, sa Sipila.

Miljøpartiet Gröna forbundet (Dei grøne) har derimot gjort sitt beste val nokosinne. Partiet fekk 11,5 prosent av stemmene i valet som har vorte kalla som «tidenes klimaval» i Finland, med ein valkamp som har vore dominert av klimadebatten. Partiet får 20 representantar i Riksdagen, fem fleire enn ved førre val i 2015.

Også sosialistpartiet Vänsterförbundet har medvind og aukar frå 12 til 16 representantar.

Kven skal regjere?

SDP og partileiar Antti Rinne kan dermed få regjeringsmakt etter 16 år i opposisjon. Men kven som faktisk tar sete i regjeringa, er eit ope spørsmål med tre nesten like store parti på toppen.

Finland har dei siste åra vore styrt av breie koalisjonsregjeringar, men denne gongen finst det ikkje eit opplagt regjeringsalternativ. Dermed ligg det an til breie forhandlingar etter valet.

At SDP og Sannfinnene skal gå i kompaniskap, blir sett på som nærast utenkjeleg. Professor emeritus i statsvitskap Göran Djupsund ved Åbo akademi meiner det òg vil vere svært vanskeleg for SDP og Samlingspartiet å bli samde om ei regjeringsplattform.

- Dei utfordra kvarandre så det spruta i partileiardebatten torsdag, påpeikar han.

Samarbeid rauk

Samlingspartiet er likevel meir ambivalente overfor Sannfinnene enn SDP er, påpeikar Djupsund. Samtidig kan det bli vanskeleg for Samlingspartiet å inngå eit nytt forbund med Sannfinnene etter at det nasjonalistiske partiet trekte seg frå koalisjonsregjeringa sommaren 2017.

- Det avgjerande spørsmålet er om Samlingspartiet kan tenkje seg å regjere med dei, seier professoren.

Valdeltakinga enda på 72 prosent.

(©NPK)

Sannfinnenes leiar Jussi Halla-aho (til venstre) har gjort ein svært god valkamp. Her feirar han på valvake i Helsingfors Foto: Lehtikuva via AP / NTB scanpix

Leiaren for Samlingspartiet Petteri Orpo (til høyre) og Sosialdemokratenes leiar Antti Rinne møtte pressen søndag kveld. Foto: Markku Ulander/Lehtikuva via AP / NTB scanpix

Sannfinnenes leiar Jussi Halla-aho (i midten) har gjort ein svært god valkamp og partiet ligg an til å bli nest størst i søndagens val. Foto: Heikki Saukkomaa / Lehtikuva via AP / NTB scanpix

ANNONSE
Annonse
ANNONSE
Annonse